THE HEALTHCARE ACCREDITATION INSTITUTE ( PUBLIC ORGANIZATION )

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล ( องค์การมหาชน ) : สรพ.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล ( องค์การมหาชน ) : The Healthcare Accreditation Institute ( Public Organization )


สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล ( องค์การมหาชน ) หรือ สรพ. มีที่มาจากงานวิจัยกลไกส่งเสริมการ พัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลโดยสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ( สวรส. ) เมื่อปี 2540 และก่อตัวเป็นสถาบันภายใต้ สวรส. เมื่อปี 2542 ในชื่อว่า สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล ( พรพ. ) โดยมีการดำเนินงานภายใต้หลักการสำคัญคือ องค์กรที่เป็นกลาง มีความน่าเชื่อถือคล่องตัวมีการดำเนินการบนพื้นฐานวิชาการ สอดคล้องกับบริบทสาธารณสุขและวัฒนธรรมของประเทศ

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล ( องค์การมหาชน ) หรือ สรพ. จัดตั้งขึ้นตามข้อเสนอแนะของภาคีพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล โดยปรับรูปการดำเนินงานจากโครงการพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล ซึ่งเป็นโครงการวิจัยและพัฒนาที่มีขอบเขตการดำเนินงานในโรงพยาบาลนำร่อง 35 แห่ง และได้รับทุนสนับสนุนจากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุน การวิจัย ตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2540 ถึง 31 กรกฎาคม 2543. คณะกรรมการสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ( สวรส. ) ได้ให้ความเห็นชอบกับการจัดตั้งสถาบัน สรพ. เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2542 ภายใต้แผนงานพัฒนากลไกในการสร้างองค์ความรู้และใช้ประโยชน์งานวิจัย ซึ่งมีเป้าหมายให้มีการจัดการเครือข่ายเพื่อสร้างความรู้ และใช้ความรู้ในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สวรส. มีนโยบายที่จะให้สถาบันภายในแผนงานนี้มีความคล่องตัว และเป็นอิสระในการบริหารจัดการ แต่ยังคงมีความรับผิดชอบที่สามารถตรวจสอบได้ สวรส. จึงได้ให้สถาบัน สรพ. นี้ มีคณะกรรมการบริหารแยกออกไป ดำเนินงานโดยได้รับการสนับสนุนและชี้นำทิศทางการดำเนินงาน จากภาคีพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล


ภาคีพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล


Collaboration for Hospital Quality Improvement and Accreditation : CHIA หรือ ภาคีพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2541 ตามข้อเสนอแนะของผู้ทรงคุณวุฒิ ที่ปรึกษาโครงการ เพื่อให้เป็นเวทีของการมีส่วนร่วมการสนับสนุน และการเรียนรู้ในกลุ่มผู้เกี่ยวข้อง. สมาชิกของภาคีฯ ประกอบด้วยผู้แทนจากองค์กรวิชาชีพ ผู้แทนส่วนราชการและองค์กรเอกชนที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาต่างๆ. ภาคีฯ มีหน้าที่ต่อไปนี้ 

1. ประสาน ความร่วมมือและระดมพลังของสังคมมาสนับสนุน การดำเนินงานพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล.
2. ให้ความเห็นต่อทิศทาง นโยบายเพื่อให้กระบวนการพัฒนาและ รับรองคุณภาพโรงพยาบาล เป็นประโยชน์และเหมาะสม กับสังคมไทยมากที่สุด.
3. ติดตามและสะท้อนผลการทำงานของสถาบัน สรพ.

หลังจากการประชุม National Forum on Hospital Accreditation ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 24 - 26 พฤศจิกายน 2541 ทางภาคีฯ เห็นความตื่นตัวต่อการพัฒนาคุณภาพ จึงมีมติสนับสนุนให้ปรับรูปแบบการทำงานในลักษณะโครงการฯ ให้เป็นสถาบันฯ เพื่อให้รองรับต่อความต้องการต่างๆ ได้มากขึ้น โดยในช่วงแรกให้เป็นสถาบันภายใต้สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุขไปก่อน. สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล จึงเป็นเสมือนหน่วยปฏิบัติการของภาคีฯ


สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ( สวรส. )


เป็นองค์กรของรัฐ จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ตั้งแต่ พ.ศ. 2535 ทำหน้าที่จัดการให้เกิดการวิจัยซึ่งมีผลต่อการปรับเปลี่ยนระบบสุขภาพของรัฐ คณะกรรมการบริหาร สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข เป็นองค์กรนโยบายและกำหนดทิศทางการบริหารของ สวรส. จากการที่ สวรส. เป็นองค์กรขนาดเล็กและมิได้ใช้ระบบราชการเป็นกลไกควบคุมองค์กร จึงทำให้สามารถบริหารจัดการกระบวนการทางวิชาการได้อย่างคล่องตัวรวดเร็ว ภารกิจหลักของ สวรส. ใน พ.ศ. 2542 - 2544 คือการใช้กระบวนการทางวิชาการและการวิจัยสนับสนุน ส่งเสริมให้ประชาคมสุขภาพต่างๆ ในประเทศ จากระดับชาติจนถึงท้องถิ่น และชุมชนได้เข้าร่วมเป็นภาคีผลักดันการปฏิรูประบบสุขภาพ เพื่อให้เกิดการปรับกระบวนทัศน์และระบบสุขภาพใหม่อันจะเอื้อให้ผลต่อประชาติไทยในอนาคต


1. สร้างความตื่นตัวและการมีส่วนร่วม

- รับทราบข้อมูลและข้อคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง ทั้งในส่วนของผู้ให้บริการ ผู้รับบริการ และสังคมโดยรวม เกี่ยวกับลักษณะ ของคุณภาพที่มุ่งหวัง ทิศทางการพัฒนาที่คุณภาพที่พึงเป็น
- กระตุ้นให้เกิดความตื่นตัวในการพัฒนาคุณภาพ
- สร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องกับสาธารณชน

2. เป็นศูนย์รวมองค์ความรู้ในการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลรวบรวมองค์ความรู้
- ประสบการณ์และกรณีศึกษาจากการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลในประเทศไทย
- ดำเนินการวิจัยเกี่ยวกับการพัฒนาและรับรองคุณภาพให้เหมาะสมกับยุคสมัย

3. เผยแพร่แนวคิดและองค์ความรู้
- ดำเนินการฝึกอบรม การพัฒนาคุณภาพให้แก่ผู้บริหาร ผู้ประสานงานคุณภาพ , พี่เลี้ยงคุณภาพ ( Facilitator ) , และผู้ประกอบวิชาชีพ ตลอดจนสร้างวิทยากรผู้สอนเพิ่ม
- สร้างเครือข่ายในการฝึกอบรม
- จัดทำสื่อการเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆ

4. สร้างเครือข่ายและพันธมิตร
- ร่วมมือกับองค์กรวิชาชีพสร้างมาตรฐานวิชาชีพหรือแนวทางปฏิบัติในการดูแลรักษาผู้ป่วย
- การให้คำปรึกษาแก่โรงพยาบาล
- จัดให้มีเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในภูมิภาคและกลุ่มวิชาชีพต่างๆ

5. ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาล
- ให้ข่าวสาร คู่มือ แนวทางพัฒนาคุณภาพ ฝึกอบรม ให้คำปรึกษาแก่โรงพยาบาลที่ต้องการพัฒนาคุณภาพ
- สร้างโปรแกรมทดสอบความพร้อมสำหรับให้โรงพยาบาลประเมินตนเอง

6. การประเมินและรับรองคุณภาพ
- ทบทวนข้อกำหนดในมาตรฐานโรงพยาบาลให้เหมาะสม
- พัฒนารูปแบบการประเมิน/ตัดสินรับรอง
- พัฒนาผู้ประเมินจากภายนอก
- กำหนดระเบียบปฏิบัติในการขอการรับรอง
- ประสานการประเมิน
- ตัดสินผลการประเมิน
- ให้คำรับรอง
- เฝ้าระวังหลังจากการประเมินด้วยการติดตามเครื่องชี้วัด
- การรายงาน Sentinel Event และการประเมินซ้ำ

ประเทศไทยมีบริการสุขภาพที่ได้มาตรฐาน เป็นที่ไว้วางใจของสังคม โดย สรพ. มีบทบาทในการส่งเสริม การขับเคลื่อนวัฒนธรรมคุณภาพ ( Change Catalyst ) ได้แก่ :

1. Coaching : ทักษะการเป็นโค้ช
2. Humanized : การให้บริการและการทำงานด้วยจิตใจความเป็นมนุษย์
3. Achievement : การมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์
4. Novelty : การพัฒนานวัตกรรมหรือสิ่งใหม่
5. Good Team : การทำงานเป็นทีม
6. Education : การศึกษาและเรียนรู้


คุณลักษณะของบริการสุขภาพที่พึงประสงค์

1. เป็นบริการที่มีมาตรฐาน อยู่บนพื้นฐานขององค์ความรู้ทั้งด้านมนุษย์ สังคม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและด้านอื่นๆ
2. เป็นบริการที่อยู่บนพื้นฐานด้านคุณธรรมและจริยธรรมแห่งวิชาชีพ
3. เป็นบริการที่ตอบสนองความต้องการและความคาดหวังของประชาชนและสังคมได้อย่างเหมาะสม เคารพในสิทธิและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์
4. เป็นบริการที่คำนึงถึงมิติด้านจิตวิญญาณ ทั้งในด้านการดูแลด้วยหัวใจและความรัก สิ่งแวดล้อมที่ เอื้อต่อการเยียวยา การอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทร
5. เป็นบริการที่ให้หลักประกันในเรื่องความปลอดภัย
6. สถานพยาบาลเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้
7. ภาคส่วนต่างๆ ประชาชนและชุมชนมีส่วนร่วม


บทบาทของ สรพ. คือการส่งเสริมให้เกิดการขับเคลื่อนวัฒนธรรมคุณภาพ ดังนี้

1. ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนากระบวนการดูแลผู้ป่วยให้เกิดคุณภาพและความปลอดภัย
2. ส่งเสริมให้บุคลากรในสถานบริการมีความตระหนักในการดูแลผู้ป่วยให้ได้รับคุณภาพและความ ปลอดภัย
3. ส่งเสริมให้คุณภาพเป็นวัฒนธรรมที่ปฏิบัติได้อย่างเรียบง่าย มีสมดุลในมิติต่างๆ
4. มีกระจกสะท้อนผลการดำเนินการของสถานพยาบาลที่ดี
5. ทำให้การประเมินจากภายนอกเป็นกระบวนการเรียนรู้ ให้กำลังใจ และกระตุ้นการพัฒนาที่ สถานพยาบาลยินดีต้อนรับ
6. ใช้หลักคิด Empowerment Evaluation หรือ Developmental Evaluation มาใช้ในการพัฒนา กระบวนการประเมินสถานพยาบาล
7. เป็นตัวกลางในการประสานองค์กร สถาบัน สมาคม หรือหน่วยงานต่างๆ ให้เกิดความร่วมมือใน การขับเคลื่อนวัฒนธรรมคุณภาพเพื่อเกิดคุณภาพและความปลอดภัยกับประชาชน


สรพ. มีพันธกิจในการส่งเสริม สนับสนุน และขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพของระบบบริการสุขภาพ โดย ใช้การประเมินตนเอง การเยี่ยมสำรวจจากภายนอก การรับรองกระบวนการคุณภาพ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นกลไกกระตุ้น

วัตถุประสงค์ของ สรพ. ที่กำหนดไว้ในพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล ( องค์การมหาชน ) พ.ศ. 2552 มีดังนี้

1. ดำเนินการเกี่ยวกับการประเมินระบบงานและการรับรองคุณภาพของสถานพยาบาลรวมทั้งกำหนด มาตรฐานของสถานพยาบาลเพื่อใช้เป็นแนวทางการประเมินการพัฒนาและการรับรองคุณภาพของสถานพยาบาล
2. รวบรวมข้อมูล ศึกษา วิเคราะห์ และจัดทำข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนา คุณภาพของสถานพยาบาล
3. ส่งเสริม สนับสนุนให้เกิดกลไกในการพัฒนาระบบการให้บริการที่ดีมีคุณภาพและมาตรฐานความ ปลอดภัยของสถานพยาบาลอย่างเป็นระบบ
4. ส่งเสริม สนับสนุน และดำเนินการเผยแพร่องค์ความรู้ และการให้บริการ การเข้าถึง และใช้ประโยชน์ เกี่ยวกับการประเมิน การพัฒนาและการรับรองคุณภาพของสถานพยาบาล
5. ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานของรัฐ องค์การหรือหน่วยงานในประเทศหรือต่างประเทศ และ ภาคเอกชนที่ดำเนินการเกี่ยวกับการประเมิน การพัฒนาและการรับรองคุณภาพของสถานพยาบาล
6. จัดทำหลักสูตรและฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ของสถานพยาบาลให้เกิดความเข้าใจกระบวนการเกี่ยวกับการ ประเมิน การพัฒนาและการรับรองคุณภาพของสถานพยาบาล